ECMO nedir? Kalp ve akciğere zaman kazandıran destek

ECMO (ekstrakorporeal membran oksijenasyonu), kalbin veya akciğerlerin ya da her ikisinin işlevini geçici olarak üstlenen bir yaşam destek sistemidir. Kendi başına bir tedavi değildir. Hastalığın iyileşmesi ya da kalıcı bir tedaviye karar verilmesi için zaman kazandırır.

Nasıl çalışır?

Büyük bir toplardamara yerleştirilen kanülle oksijeni azalmış kan vücut dışına alınır. Kan, bir pompa aracılığıyla yapay bir akciğer (oksijenatör) içinden geçirilir. Burada oksijen eklenir, karbondioksit uzaklaştırılır ve kan tekrar vücuda verilir.

• VV-ECMO (venö-venöz): Yalnızca akciğeri destekler. Kalp kendi pompalama işini sürdürür.
• VA-ECMO (venö-arteriyel): Hem kalbi hem akciğeri destekler. Kan atardamar sistemine geri verilir.

Hangi durumlarda kullanılır?

• İlaç tedavisine yanıt vermeyen kalp yetersizliği ve kardiyojenik şok (ör. büyük kalp krizi, miyokardit)
• Kalp ameliyatından sonra kalbin kalp-akciğer makinesinden ayrılamaması
• Mekanik ventilasyona rağmen yeterli oksijenlenmenin sağlanamadığı ağır akciğer yetersizliği (ör. ağır zatürre, ARDS)
• Seçilmiş hastalarda kalp nakli veya uzun süreli kalp destek cihazına geçişte köprü
• Yenidoğan ve çocuklarda, doğumsal kalp ameliyatları sonrası ya da ağır solunum yetersizliğinde

Riskleri nelerdir?

ECMO sırasında pıhtılaşmayı önlemek için kan sulandırıcı ilaç kullanılır. Bu nedenle kanama en sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Bunun yanında pıhtı oluşumu, inme, kanül yerleştirilen bacakta dolaşım bozukluğu, enfeksiyon ve kan hücrelerinde hasar görülebilir. ECMO’nun, deneyimli bir ekip tarafından ve bu desteğin düzenli uygulandığı merkezlerde yürütülmesi bu nedenle önemlidir.

Hasta yakınları ne bilmeli?

ECMO’daki hasta genellikle uyutulur veya hafif sedasyon altında izlenir. Destek birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilir. Ekip her gün kalp ve akciğerlerin toparlanıp toparlanmadığını değerlendirir. Toparlanma varsa destek azaltılarak hasta cihazdan ayrılır. Toparlanma yoksa ekip, kalp destek cihazı, nakil ya da desteğin sonlandırılması gibi seçenekleri aileyle açıkça konuşur.